TS Nguyễn Quỳnh Liên - Trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Chủ trì Hội nghị có GS.TS Trần Ngọc Đường - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; TS Nguyễn Quỳnh Liên - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Báo cáo tổng kết việc thi hành Luật Hộ tịch năm 2014 nêu rõ, qua đánh giá kết quả thi hành Luật Hộ tịch cho thấy, một số quy định của Luật Hộ tịch cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung để khắc phục những hạn chế, bất cập đã được ghi nhận trong quá trình tổ chức Luật Hộ tịch và các văn bản quy định chi tiết thi hành để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc cải cách tư pháp, cải cách hành chính, nhất là việc tổ chức, sắp xếp lại bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

GS.TS Trần Ngọc Đường - Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật UBTƯ MTTQ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Tại Hội nghị, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đã tham gia góp ý vào các vấn đề trọng tâm, định hướng cho công tác phản biện xã hội đối với dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Góp ý về sự cần thiết sửa đổi Luật Hộ tịch năm 2014, GS.TS Trần Ngọc Đường cho biết, Luật Hộ tịch hiện hành còn nhiều bất cập, hạn chế, chưa phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước hiện nay, liên quan đến các thủ tục về khai sinh, đăng ký kết hôn, đăng ký thường trú... còn tập trung chủ yếu vào vai trò của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hơn là trao quyền chủ động cho công dân.

Theo GS. TS Trần Ngọc Đường, Luật Hộ tịch hiện hành cũng chưa có các quy định phù hợp chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu quốc gia. Hình thức giấy tờ, văn bản vẫn còn phổ biến, chưa được thay thế hoàn toàn bằng hồ sơ điện tử.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa - Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Đối với nội dung của dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), GS.TS Trần Ngọc Đường cho rằng, trong tình hình mới hiện nay, việc phân định rõ ràng quyền và trách nhiệm giữa 2 cấp của chính quyền địa phương trong công tác hộ tịch là một đòi hỏi cấp bách, phân quyền nhiều hơn cho cấp xã là cần thiết. Tuy nhiên cần tính toán đến vấn đề năng lực và trình độ để phân quyền hợp lý và hiệu quả.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa - Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cho rằng, cần chú trọng phản biện xã hội liên quan đến quyền trẻ em trong vấn đề hộ tịch. Các quy định liên quan đến việc khai sinh cho trẻ em tại dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) cần hướng tới nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. Cơ quan soạn thảo cần có những quy định đảm bảo trẻ em được thực hiện đầy đủ các quyền cơ bản này.

PGS.TS Bùi Xuân Đức - Ủy viên Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật UBTƯ MTTQ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Theo PGS.TS Bùi Xuân Đức - Ủy viên Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, việc sửa đổi Luật Hộ tịch là cần thiết nhằm khắc phục bất cập, hạn chế của lĩnh vực hộ tịch trong thời gian qua. Do đó, việc phản biện xã hội phải hướng đến quan điểm về chuẩn hóa các quy định về hộ tịch, cách hiểu đúng về hộ tịch, chuẩn hóa vấn đề về tên, tuổi, giới tính, tránh những bất cập trong thực tiễn hiện nay.

TS Nguyễn Văn Pha - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Ở góc độ Mặt trận, TS Nguyễn Văn Pha - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, việc sửa đổi Luật Hộ tịch phải hướng đến mục tiêu tạo sự thuận lợi nhất cho người dân trong lĩnh vực hộ tịch, từ đó khắc phục những khó khăn, tồn tại hiện nay.

Việc phản biện xã hội đối với dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) cần quan tâm nhấn mạnh đầy đủ mục tiêu bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, quyền tiếp cận thông tin hộ tịch của cá nhân; cơ chế bảo đảm quyền, lợi ích của nhóm người yếu thế trong việc tiếp cận, thực hiện thủ tục hộ tịch; quy định về điều khoản chuyển tiếp về xử lý mâu thuẫn giữa sổ hộ tịch giấy và dữ liệu điện tử.

Quang cảnh Hội nghị

Những ý kiến góp ý tâm huyết của các đại biểu tại Hội nghị đã gợi mở vấn đề cấp thiết, góp phần định hướng phản biện xã hội đối với dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); làm cơ sở quan trọng để cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tổng hợp đầy đủ, tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Tiến Đạt