Sau hơn 15 năm triển khai Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, khu vực nông thôn Quảng Ngãi đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống hạ tầng từng bước được đầu tư đồng bộ; giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở y tế được cải thiện, diện mạo nhiều vùng quê ngày càng khởi sắc.

Cùng với đó, đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng lên, tạo nền tảng để tỉnh Quảng Ngãi bước vào giai đoạn phát triển mới.

Diện mạo nông thôn Quảng Ngãi ngày càng khởi sắc nhờ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Giai đoạn 2021 - 2025, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt khoảng 52,5 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 50% so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 2,5%. Những kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả của các chương trình mục tiêu quốc gia mà còn cho thấy sự chuyển biến trong tư duy phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Chi Cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quang Hòa cho biết, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu của chương trình không chỉ là duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, mà hướng đến xây dựng những vùng quê hiện đại, xanh, giàu bản sắc, phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường.

Sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ, sinh thái góp phần nâng cao giá trị và phát triển bền vững.

Điểm mới của giai đoạn này là việc triển khai đồng bộ Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới cùng Chương trình giảm nghèo bền vững và Chương trình phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Việc lồng ghép các chương trình sẽ giúp tập trung nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải, đồng thời giải quyết đồng bộ những vấn đề đặt ra ở khu vực nông thôn, nhất là tại các xã miền núi và vùng còn nhiều khó khăn.

Quảng Ngãi đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, khoảng 2% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại; trên 70% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn; cơ bản không còn hộ nghèo và từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi với đồng bằng.

Để thực hiện mục tiêu đó, tỉnh tiếp tục ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông, thủy lợi, điện, nước sạch, hạ tầng số và viễn thông. Tuy nhiên, khác với trước đây, các công trình không chỉ phục vụ nhu cầu dân sinh mà còn phải tạo động lực phát triển sản xuất, kết nối thị trường và nâng cao chất lượng các dịch vụ thiết yếu cho người dân.

Chuyển đổi số cũng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Các mô hình “thôn thông minh” sẽ tiếp tục được nhân rộng, từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý địa bàn, giải quyết thủ tục hành chính, quảng bá sản phẩm và hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ số. Qua đó, góp phần hình thành môi trường sống hiện đại, thuận tiện hơn ngay tại khu vực nông thôn.

Hệ thống giao thông được đầu tư đồng bộ, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội ở các địa phương.

Quan trọng hơn, xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới không chỉ hướng đến những tiêu chí về hạ tầng mà lấy người dân làm trung tâm. Mọi chính sách đều hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống, tạo việc làm, tăng thu nhập và để mỗi người dân đều được hưởng lợi từ quá trình phát triển.

Nếu như giai đoạn trước, xây dựng nông thôn mới chủ yếu tập trung đầu tư hạ tầng, thì giai đoạn 2026 - 2030, phát triển kinh tế nông thôn được xác định là trụ cột để nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống và tạo động lực phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quang Hòa, tỉnh sẽ tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và đa giá trị; phát triển sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Đồng thời, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương nhằm hình thành các chuỗi giá trị, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Quảng Ngãi cũng khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải; mở rộng sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, tăng cường truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu nông sản và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến nông - lâm sản, phát triển kinh tế rừng, kinh tế biển và ngành nghề nông thôn. Đây là những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm đang mở ra cơ hội gia tăng giá trị cho sản phẩm địa phương.

Một trong những điểm nhấn của giai đoạn mới là nâng cao hiệu quả Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), gắn với phát triển du lịch nông thôn và chuyển đổi số. Tư duy phát triển sẽ chuyển từ “mỗi xã một sản phẩm” sang “mỗi xã một điểm đến”, khai thác đồng bộ giá trị cảnh quan, văn hóa, con người và sản vật địa phương.

“Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là mỗi xã không chỉ có ít nhất một sản phẩm OCOP đặc trưng mà còn phải xây dựng được một điểm đến du lịch hấp dẫn, nơi hội tụ của cảnh quan, văn hóa, con người và sản vật địa phương”, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Nguyễn Quang Hòa chia sẻ.

Sản phẩm OCOP ngày càng khẳng định thương hiệu, tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Quảng Ngãi sẽ phấn đấu công nhận thêm khoảng 300 sản phẩm OCOP mới, ưu tiên các sản phẩm đạt từ 4 - 5 sao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh tập trung phát triển vùng nguyên liệu, cấp mã số vùng trồng, ứng dụng chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn nhằm nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm.

Phát huy lợi thế “biển - rừng - đảo”, Quảng Ngãi sẽ hình thành các tuyến du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch nông nghiệp đặc trưng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá điểm đến, tiêu thụ sản phẩm, kết nối thị trường và đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, giúp người dân không chỉ sản xuất mà còn trực tiếp tham gia chuỗi giá trị du lịch.

Đối với khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, phát triển sinh kế, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và đào tạo nghề. Song song đó là bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc của từng dân tộc, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đến năm 2030, Quảng Ngãi phấn đấu cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; 100% hộ đồng bào dân tộc thiểu số có nhu cầu được hỗ trợ đất ở, đất sản xuất theo quy định. Đây là nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng.

Cùng với phát triển kinh tế, tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí về môi trường, giáo dục, y tế, văn hóa, giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội, hướng đến xây dựng những miền quê xanh, văn minh và đáng sống.

“Diện mạo kinh tế nông thôn giai đoạn tới sẽ chuyển mình mạnh mẽ nhờ sự kết hợp giữa nông nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn, giúp người dân làm chủ các công nghệ sản xuất hữu cơ, giảm phát thải để bảo vệ môi trường bền vững.

Thông qua mô hình OCOP, các sản phẩm đặc sản sẽ phát triển theo hướng chất lượng và đa giá trị, trở thành đòn bẩy quan trọng để nâng cao mức sống, mang lại sự ấm no và thu nhập ổn định cho người nông dân”, ông Nguyễn Quang Hòa kỳ vọng.

Hành trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ hướng đến hoàn thành các tiêu chí mà còn kiến tạo những miền quê phát triển toàn diện, nơi kinh tế tăng trưởng hài hòa với bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đó cũng là nền tảng để Quảng Ngãi thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Theo Báo Quảng Ngãi