Hiệu quả từ những mô hình phù hợp

Giới thiệu về đàn ngựa bạch phát triển khỏe mạnh trong khu vườn sau nhà, ông Hoàng Văn Dĩnh, ở xóm Đồng Bài, xã Tràng Xá, tỉnh Thái Nguyên chia sẻ: Là người cao tuổi sống ở địa bàn đặc biệt khó khăn, tôi luôn trăn trở tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp. Nhận thấy lợi thế diện tích đất vườn đồi rộng, nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào, cách đây khoảng 5 năm, tôi mạnh dạn đầu tư chăn nuôi ngựa bạch. 

Từ vài con ban đầu, nhờ áp dụng đúng kỹ thuật và được địa phương hỗ trợ, đến nay, đàn ngựa của gia đình ông Hoàng Văn Dĩnh đã phát triển lên 12 con. Với giá bán khoảng 25 triệu đồng/con giống và khoảng 60 triệu đồng/con thương phẩm, mô hình này mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình.

Thực tế cho thấy, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở miền núi luôn là nhiệm vụ được các địa phương quan tâm. Tuy nhiên, do điều kiện đất sản xuất hạn chế, canh tác còn nhỏ lẻ, việc nâng cao thu nhập vẫn gặp nhiều khó khăn.

Phát triển sinh kế bền vững là giải pháp quan trọng giúp đồng bào các dân tộc thiểu số ở khu vực miền núi, vùng cao từng bước vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Ảnh: T.L

Những năm qua, từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh đã triển khai nhiều dự án thiết thực nhằm phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững, hướng tới sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị.

Gia đình anh Nông Văn Hới, ở thôn Khau Cưởm, xã Vĩnh Thông, tỉnh Thái Nguyên là một trong những hộ được hưởng lợi. Trong các năm 2023 và 2024, gia đình anh được hỗ trợ 2 con trâu sinh sản. Nhờ được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, đàn trâu phát triển tốt và chuẩn bị cho lứa sinh sản đầu tiên. Anh Nông Văn Hới, cho biết: Trước đây gia đình tôi chủ yếu dựa vào vài sào ruộng nên thu nhập bấp bênh. Từ khi được hỗ trợ trâu sinh sản, gia đình có thêm sinh kế, từng bước cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống.

Tại xã Vĩnh Thông, dự án hỗ trợ chăn nuôi trâu sinh sản theo chuỗi giá trị được triển khai đồng bộ. Từ năm 2024 đến nay, xã đã cấp phát 68 con trâu cho các hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và hộ đồng bào DTTS. Theo lãnh đạo UBND xã, đàn trâu sau khi cấp phát đều phát triển tốt; số trâu của đợt hỗ trợ đầu tiên đã sinh sản với tỷ lệ khoảng 95%. Kết quả này giúp người dân có thêm tư liệu sản xuất và nguồn thu nhập ổn định.

Tại xã Thanh Mai, tỉnh Thái Nguyên, gia đình anh Nguyễn Đình Bảo, ở thôn Nà Đon, cũng từng bước ổn định cuộc sống nhờ mô hình nuôi dê sinh sản. Từ nguồn hỗ trợ của chương trình, gia đình được cấp dê giống, chủ động xây dựng chuồng trại, chuẩn bị thức ăn. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn dê phát triển tốt, sinh sản đều, mang lại nguồn thu đáng kể. Nếu trước đây kinh tế phụ thuộc vào diện tích ruộng nhỏ thì nay gia đình đã có thêm hướng phát triển bền vững...

Phát huy hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ

Phát triển cây chè Shan tuyết giúp người dân xã Đồng Phúc có thêm sinh kế, nâng cao thu nhập, đời sống. Ảnh: T.L

Từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều mô hình sinh kế được triển khai hiệu quả. Trong đó, Dự án 3 thuộc Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững gắn với lợi thế từng vùng.

Tiểu dự án phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ rừng đã hỗ trợ khoán bảo vệ hơn 2.276ha rừng phòng hộ cho cộng đồng dân cư, với mức 500.000 đồng/ha/năm. Đồng thời, tỉnh thực hiện hỗ trợ bảo vệ trên 108.000ha rừng, gồm rừng phòng hộ và rừng sản xuất là rừng tự nhiên trong thời gian đóng cửa rừng. Các chương trình trồng rừng sản xuất, phát triển lâm sản ngoài gỗ cũng được triển khai, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng cao.

Các dự án phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị cũng tiếp tục được duy trì và mở rộng. Hiện toàn tỉnh triển khai 317 dự án hỗ trợ sản xuất, trong đó có 68 dự án liên kết theo chuỗi giá trị và 249 dự án phát triển sản xuất cộng đồng. Các mô hình tập trung vào chăn nuôi trâu, bò, dê sinh sản, nuôi gia cầm, trồng cây ăn quả, rau màu... phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Giai đoạn 2021-2025, từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh đã triển khai 68 dự án liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Các dự án hỗ trợ giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng mô hình gắn với tiêu thụ sản phẩm, qua đó giúp người dân chuyển dần từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa.

Nhờ đẩy mạnh canh tác rau màu trên những cánh đồng ven sông, suối, người dân xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên  từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống. Ảnh: T.L

Đánh giá về hiệu quả các dự án, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cho biết: Việc hỗ trợ giống, vật tư, chuyển giao khoa học kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị đã góp phần thay đổi phương thức sản xuất của người dân, hình thành các mô hình kinh tế phù hợp, tạo nguồn thu nhập ổn định hơn. Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, lựa chọn mô hình hiệu quả để nhân rộng, đồng thời tăng cường liên kết giữa người dân với doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nông sản...

Nhờ triển khai đồng bộ các chính sách, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào DTTS của tỉnh Thái Nguyên giảm dần qua từng năm. Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo còn 9,41%, giảm 1,85%; tỷ lệ hộ cận nghèo còn 6,23%, giảm 0,24%. Từ sự hỗ trợ của chính sách cùng nỗ lực vươn lên của người dân, nhiều mô hình sinh kế hiệu quả đang được hình thành và nhân rộng. Đây là nền tảng quan trọng để các địa phương tiếp tục giảm nghèo bền vững, từng bước nâng cao đời sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực miền núi.

Theo Báo Thái Nguyên