Tiến sỹ Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn phụ nữ Việt Nam tại châu Âu, thăm con đỡ đầu tại Việt Nam. (Ảnh: TTXVN phát)

Trải qua 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trên nhiều lĩnh vực, khẳng định vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.

Trong hành trình ấy, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là một bộ phận không tách rời của dân tộc mà còn là cầu nối quan trọng, góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước đổi mới, năng động.

Từ ký ức xa xưa...

Rời Tổ quốc đi học tại Liên Xô trong những năm đất nước còn nhiều khó khăn, Tiến sỹ Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn phụ nữ Việt Nam tại châu Âu, là người trực tiếp chứng kiến những đổi thay sâu sắc từ tư tưởng đến những hành động của Việt Nam sau công cuộc Đổi mới năm 1986.

Nhớ lại thời gian đầu sinh sống và học tập ở Liên Xô, bà chia sẻ: “Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên đón Tết tại Hungary. Dù tôi cũng làm mâm cỗ Tết với đầy đủ hương vị quê hương, nhưng đến phút Giao thừa, nhìn ngoài trời tuyết trắng rơi, nghĩ ở quê nhà mọi người đang ấm cúng quây quần đón năm mới, các ký ức tràn về và những dòng nước mắt cứ trào ra. Cũng chính trong những năm tháng ấy, tôi nhận ra mình đã chọn đây là quê hương thứ hai thì mình phải đứng vững trên đôi chân của mình, khẳng định giá trị bản thân.

Tôi rất may mắn có người chồng đồng cảm và yêu quê hương của vợ nên anh đã luôn ủng hộ và hỗ trợ tôi trong việc giữ gìn văn hóa Việt. Trong gia đình tôi, tất cả phong tục, tập quán truyền thống Việt đều được giữ gìn. Hai con gái tôi lớn lên trong cả hai nền văn hóa Việt Nam và Hungary, các cháu biết tiếng Việt, các lễ Trung Thu, Tết Nguyên đán... Ở nhà tôi có đầy đủ bàn thờ tổ tiên như ở Việt Nam.”

Chính đường lối Đổi mới đã tạo ra bước ngoặt: Nhà nước chủ trương mở cửa, hội nhập, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời thay đổi cách nhìn nhận, đánh giá đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Năm 2004, Nghị quyết số 36/NQ-TW ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị về "công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài" ra đời là một dấu mốc quan trọng thay đổi cách nhìn nhận, đánh giá về cộng đồng người Việt Nam định cư ở nước ngoài trở thành “bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam.”

Cảm nhận rõ sự thay đổi ấy qua hành trình gần 40 năm sinh sống ở nước ngoài của mình, khi Nhà nước kêu gọi trí thức và doanh nhân kiều bào cùng góp sức xây dựng đất nước, bà Thiện thấy mình được tin tưởng, trân trọng và khích lệ.

“Kiều bào được đóng góp ý kiến, tham vấn trong nhiều vấn đề của đất nước. Nhiều chính sách được ban hành, nhiều bộ luật được sửa đổi nhằm bảo vệ quyền lợi của người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài. Những kiến nghị của chúng tôi được lắng nghe và giải quyết. Tất cả điều đó đã thực sự bảo đảm sự công bằng về quyền lợi cũng như nghĩa vụ và trách nhiệm của người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài với đồng bào trong nước. Chính sự tôn trọng và cởi mở trong chính sách đã giúp nhiều người Việt ở nước ngoài, trong đó có tôi mạnh dạn kết nối, đầu tư và đóng góp nhiều hơn cho quê hương,” bà Phan Bích Thiện chia sẻ.

... đến tư duy đồng hành

Tiến sỹ Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn phụ nữ Việt Nam tại châu Âu. (Ảnh: TTXVN phát)

Đồng hành cùng dân tộc trên con đường phát triển, cùng chia sẻ niềm tự hào và trách nhiệm với nguồn cội, nhất là với tư duy “người ra đi” trở thành “người cùng đi,” những người Việt Nam đang sinh sống, làm việc trên khắp thế giới luôn tin rằng: mỗi người Việt dù ở đâu cũng mang trong tim hình ảnh quê hương - sợi dây bền chặt nhất, vượt qua mọi khoảng cách địa lý hay thời gian.

Bà Phan Bích Thiện cho rằng chính sự đổi mới tích cực trong tư duy và sự cởi mở, tôn trọng người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài là nguồn động lực để kiều bào đóng góp cho quê hương.

Kết quả rõ ràng là nguồn kiều hối những năm gần đây được tăng lên đáng kể, năm 2024 đạt 16 tỷ đồng, cao hơn nhiều tổng số vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào Việt Nam. Đây là minh chứng cho việc chính sách đổi mới đã tạo được sự tin tưởng và khuyến khích hiệu quả người Việt sinh sống ở nước ngoài hướng về quê hương một cách thiết thực nhất.

“Tôi đánh giá cao sự hòa hợp, tính đại đoàn kết dân tộc trong mối quan hệ với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Những kiều bào có mong muốn đóng góp cho đất nước đều được tôn trọng, được đón chào và khuyến khích. Chính sách đổi mới không chỉ thu hút người Việt Nam ở nước ngoài về nước đầu tư, kinh doanh mà còn khuyến khích kiều bào tích cực , chủ động trong các hoạt động kết nối, quảng bá Việt Nam,” bà Thiện tâm sự.

Xuất phát từ tình yêu quê hương, Tiến sỹ Phan Bích Thiện đã kết nối các trường đại học của Hungary và Việt Nam; vận động Tập đoàn Gamma của Hungary tài trợ thiết bị giảng dạy cho Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và thiết bị quan trắc không khí cho Tổng cục Môi trường (cũ)...

Nhờ chính sách đổi mới, bà con kiều bào thấy có trách nhiệm hơn với đất nước. Khi Mặt trận Tổ quốc phát động quyên góp giúp đỡ đồng bào trong nước, cộng đồng người Việt ở nước ngoài đều ủng hộ nhiệt tình.

Đơn cử như Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu đã ký kết hợp tác đồng hành cùng Quỹ hoạt động Chữ thập đỏ Việt Nam, Nhà hát Tuổi trẻ và Kênh đối ngoại Đài Tiếng nói Việt Nam VOV5 trong chương trình “Chắp cánh ước mơ” để hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn vùng sâu,vùng cao trong dịp khai trường hằng năm. Các thành viên của Diễn đàn đang đỡ đầu cho 120 trẻ mồ côi ở Việt Nam.

“Gia đình tôi cũng hỗ trợ xây nhà đoàn kết, xây dựng bếp ăn cho học sinh vùng cao, ủng hộ bà con bị thiệt hại do dịch bệnh, thiên tai, bão lụt. Hiện nay, tôi đang đỡ đầu 6 trẻ mồ côi tại Việt Nam. Có thể nói, khi được nhận thức là “nguồn lực,” chúng tôi - những người Việt Nam ở nước ngoài càng được khích lệ để hành động, kết nối và đóng góp,” bà Phan Bích Thiện cho biết.

Trước sự đổi thay của đất nước trong những năm gần đây, bà Thiện trăn trở làm thế nào để truyền lửa cho các thế hệ người Việt Nam tiếp theo. Bà mong muốn Đảng, Chính phủ, Nhà nước có nhiều chính sách cụ thể hơn nữa để tạo điều kiện và thu hút lực lượng trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài tham gia nhiều hơn vào các dự án của đất nước trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ, khởi nghiệp, giáo dục, văn hóa số, để đóng góp theo cách phù hợp với thế hệ mới và xu hướng toàn cầu.

“Thế hệ chúng tôi sinh ra ở Việt Nam mang theo mình nhiều kỷ niệm và ký ức về quê hương nên vẫn có sự gắn kết chặt chẽ. Tuy nhiên, các thế hệ tiếp theo sinh ra và lớn lên ở nước ngoài cần nhiều nỗ lực hơn để bồi đắp tình cảm đối với Việt Nam và hướng về cội nguồn. Tôi mong muốn chúng tôi sẽ không chỉ là kiều bào “ở nước ngoài” mà là “nguồn lực quốc gia,” là đối tác tin cậy của quê hương, là cầu nối của Việt Nam và bạn bè quốc tế,” bà Phan Bích Thiện bày tỏ.

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, bà Phan Bích Thiện mong muốn đất nước sẽ có những chính sách đột phá hơn nữa để khẳng định kiều bào là một nguồn lực chiến lược quan trọng trong hội nhập và phát triển, nâng tầm vị thế quốc gia.

Đối ngoại nhân dân cần được xác định là một trụ cột chính thức của nền ngoại giao Việt Nam, cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước.

“Trong hành trình phía trước, tôi tin rằng nếu mỗi người con đất Việt đều mang theo một tâm thế “gắn kết và cống hiến” thì sức mạnh của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài sẽ còn lan rộng mạnh mẽ hơn. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài sẽ không chỉ hướng về quê hương, đất nước mà cùng đồng hành và tạo giá trị chung, là những người đồng kiến tạo tương lai Việt Nam,” Tiến sỹ Phan Bích Thiện nhấn mạnh.

Theo TTXVN