Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị. Ảnh: Đại biểu nhân dân

Đồng chủ trì Hội nghị có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu.

Hội nghị được tổ chức nhằm quán triệt Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và những nội dung cơ bản trong Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; trao đổi, thảo luận về yêu cầu, nội dung kế hoạch, các giải pháp triển khai Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị  để tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện, bảo đảm tiến độ, chất lượng.

Xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, mở đường cho kiến tạo phát triển

Phát biểu khai mạc và quán triệt nội dung Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính định hướng và kết nối hành động trong toàn hệ thống chính trị đối với việc triển khai thống nhất, đồng bộ Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Kết luận số 17-KL/TW tiếp tục thể hiện tầm nhìn và quan điểm chỉ đạo chiến lược của Đảng đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn mới. Kết luận đã xác định rõ mục tiêu, 9 định hướng, 6 nhiệm vụ giải pháp và phân công tổ chức thực hiện, giao trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan.

Kết luận xác định “Mục tiêu của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI là tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031, gắn với định hướng phát triển đất nước, nhiệm vụ trọng tâm và đột phá chiến lược được đề ra tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội, tạo tiền đề đến năm 2045 nước ta có hệ thống pháp luật chất lượng cao, tiên tiến, hiện đại, phù hợp với thực tiễn đất nước và thông lệ quốc tế.”.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu khai mạc và quán triệt nội dung Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị. Ảnh: TTXVN

Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI không chỉ là tạo lập khuôn khổ pháp lý cho việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031 mà còn từng bước xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, dân chủ, công bằng, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Kết quả của công tác lập pháp nhiệm kỳ này sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng thể chế phát triển của đất nước, góp phần quan trọng để thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và năm 2045 mà Đảng ta đã đề ra.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Kết luận đã xác định rõ 9 định hướng lập pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Đây không chỉ là định hướng đối với chương trình lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI mà còn là những định hướng lớn về hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, về tổng thể, các định hướng này tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm chủ yếu.

Một là, nhóm định hướng về tiếp tục hoàn thiện thể chế tổ chức và vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, trọng tâm là thể chế hóa các chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền ba cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm soát quyền lực; đồng thời chuẩn bị triển khai nghiên cứu tổng kết, sửa đổi Hiến pháp năm 2013 sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền. Điều đáng chú ý ở nhóm định hướng này là mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện các quy định về tổ chức bộ máy mà sâu xa hơn là xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Hai là, tập trung hoàn thiện thể chế phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là nhóm định hướng hết sức quan trọng của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Tinh thần xuyên suốt là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông, phát huy cao độ các nguồn lực cho phát triển; tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh; đồng thời hoàn thiện pháp luật về tài nguyên, môi trường, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Điểm mới nổi bật là công tác lập pháp không chỉ tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho các lĩnh vực hiện hữu mà phải chủ động tạo lập hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển các công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới, phương thức quản trị mới và các động lực tăng trưởng mới, qua đó mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ba là, nhóm định hướng về bảo vệ vững chắc Tổ quốc và nâng cao vị thế quốc gia. Việc hoàn thiện pháp luật về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, thực hiện đúng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: quốc phòng, an ninh, đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tại Hội nghị. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Tạo chuyển biến thực chất, mạnh mẽ trong công tác lập pháp

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ: Kết luận đề ra 6 nhiệm vụ và giải pháp, trong đó có 3 nội dung trọng tâm.

Theo đó, tiếp tục đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang phục vụ, kiến tạo phát triển đất nước, xã hội; từ việc tập trung giải quyết những yêu cầu trước mắt sang chủ động tạo lập nền tảng thể chế cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. Công tác xây dựng pháp luật phải được xác định là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế cho phát triển đất nước; dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”; chuyển từ tư duy tiền kiểm sang chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước, mà phải tạo thuận lợi, giảm chi chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, phát huy quyền tự do kinh doanh, đổi mới sáng tạo, chủ động tham gia phát triển kinh tế - xã hội; khơi thông mọi nguồn lực, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển; xác định đầu tư cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật là đầu tư cho phát triển; xây dựng chính sách, pháp luật phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật.

Cùng với đó, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi các quy định xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, có tính khả thi cao, được triển khai đồng bộ, đi vào cuộc sống và tạo ra những chuyển biến tích cực trong thực tiễn. Quá trình tổ chức thi hành pháp luật cần thường xuyên tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả, chất lượng chính sách, pháp luật, lấy kết quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, chất lượng đời sống của nhân dân làm thước đo hiệu quả chính sách, pháp luật; kịp thời phát hiện bất cập, hạn chế và đề xuất sửa đổi, bổ sung, tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế đang cản trở quá trình phát triển.

Một nhiệm vụ trọng tâm nữa là đẩy mạnh ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhất là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào quy trình lập pháp, hiện đại hóa toàn diện phương thức xây dựng pháp luật. Đây là cơ sở để từng bước hiện đại hóa toàn diện quy trình lập pháp theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả góp phần xây dựng hệ thống pháp luật có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của kinh tế số, xã hội số.

Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác xây dựng pháp luật nói chung và công tác lập pháp nói riêng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan tiếp tục nghiêm túc quán triệt, triển khai, phát huy cao độ trách nhiệm, trí tuệ, phối hợp chặt chẽ, bảo đảm Kết luận được thực hiện hiệu quả, tạo chuyển biến thực chất, mạnh mẽ trong công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; phát huy cao độ trách nhiệm, trí tuệ và phối hợp chặt chẽ trong công tác lập pháp, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật thực sự là nền tảng thể chế vững chắc, là nguồn lực quan trọng cho phát triển, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và mở đường cho đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

Kịp thời tháo gỡ rào cản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu kết luận bế mạc Hội nghị. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Phát biểu kết luận Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao các ý kiến trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu nhằm bảo đảm triển khai thực hiện thành công Kết luận số 17-KL/TW về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đặt ra yêu cầu rất lớn, với 192 nhiệm vụ xây dựng pháp luật, trong đó Chính phủ chủ trì phần lớn nhiệm vụ. Một đạo luật có chất lượng, có tuổi thọ cao hay không thì điểm xuất phát đầu tiên phải từ Chính phủ, các bộ, ngành. Hồ sơ phải đầy đủ, đúng tiến độ và chất lượng phải bảo đảm. Khi đó, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thẩm tra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, chất lượng dự án luật mới được bảo đảm. "Mục tiêu của chúng ta là khắc phục triệt để những hạn chế của nhiệm kỳ trước; đồng thời tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức, cách làm; ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo. Công tác lập pháp phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; tuyệt đối không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thời gian qua, Quốc hội đã đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật theo hướng: luật chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội; các nội dung chi tiết sẽ được giao cho Chính phủ, các bộ, ngành quy định để tăng tính linh hoạt và chủ động. Điều này thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đó là: Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai; không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường.

Đại biểu tham dự Hội nghị

Chủ tịch Quốc hội cho biết, hoạt động lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đạt nhiều kết quả quan trọng, nổi bật nhất là đổi mới tư duy lập pháp, chuyển đổi mạnh mẽ từ trạng thái “bị động chạy theo thực tiễn" sang "chủ động dẫn dắt, lập pháp có kế hoạch bài bản”, làm theo quy trình mới, cách làm mới, ứng dụng công nghệ, thông qua số lượng lớn luật, nghị quyết.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ vẫn còn một số hạn chế. Việc chuẩn bị một số dự án luật chậm tiến độ, nên xảy ra tình trạng xin lùi thời gian trình Quốc hội xem xét, thông qua như: Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi)... Việc chuẩn bị một số dự án chưa kỹ lưỡng, nên có một số luật mới ban hành đã phải sửa đổi như: Luật Thủ đô năm 2024 sửa đổi, bổ sung nhưng đầu năm 2026 phải sửa đổi toàn diện; Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 nhưng sửa đổi, bổ sung 2 lần trong năm 2025…

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý đến việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết như: Luật Công đoàn có hiệu lực từ 1/7/2025 đến nay vẫn chưa ban hành đủ văn bản quy định chi tiết; Luật Tổ chức chính quyền địa phương có hiệu lực từ 1/7/2025 nhưng ngày 26/5/2026 mới ban hành Nghị định... "Đây là căn bệnh tồn tại đã lâu, cần phải sửa dứt điểm. Tôi rất mừng khi Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ: tới đây, khi trình luật thì phải đồng thời chuẩn bị nghị định, thông tư. Nếu làm được như vậy thì luật mới có thể thực hiện ngay, tránh tình trạng luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư", Chủ tịch Quốc hội nói.

Theo Chủ tịch Quốc hội, khi đã có luật, nghị định, thông tư thì vấn đề tiếp theo là triển khai đến người dân, doanh nghiệp và các đối tượng thụ hưởng như thế nào. Đây là nội dung phải tính toán kỹ.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, từ nay đến hết năm 2026 có 61 nhiệm vụ đã được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026; 39 nhiệm vụ cần hoàn thành năm 2027 để đưa vào Chương trình năm 2028; 26 nhiệm vụ cần hoàn thành năm 2028 để đưa vào Chương trình năm 2029; 14 nhiệm vụ cần hoàn thành năm 2029 để đưa vào Chương trình năm 2030. Cùng với đó là những vấn đề cấp thiết, quan trọng phát sinh từ chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại các cuộc họp, cần phải thể chế hóa bằng pháp luật.

Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan, tổ chức sau hội nghị này cần khẩn trương triển khai theo yêu cầu, nhiệm vụ được phân công. Theo đó, các cơ quan khẩn trương hoàn thành việc xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm và triển khai thực hiện ngay việc rà soát, nghiên cứu, thực hiện các nhiệm vụ theo Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16, phải hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Chính phủ chủ trì thực hiện 171/192 nhiệm vụ lập pháp của cả nhiệm kỳ. Do đó, Chính phủ cần khẩn trương hoàn thành việc rà soát, nghiên cứu sửa đổi các văn bản để kịp thời tháo gỡ rào cản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số; bảo đảm vận hành thông suốt bộ máy theo mô hình chính quyền 3 cấp. Đồng thời, khẩn trương xây dựng các dự án để kiến nghị tổ chức Kỳ họp không thường lệ nhằm giảm tải cho Kỳ họp thứ 2, thứ 3 sắp tới. Chính phủ phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, thủ tục và bảo đảm chất lượng thì mới trình ra Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan soạn thảo thực hiện thực chất việc lấy ý kiến các đối tượng chịu sự tác động, khắc phục việc văn bản khi được xây dựng thì không có ý kiến góp ý, nhưng khi ban hành lại gặp phản ứng từ đối tượng chịu sự tác động.

Các cơ quan soạn thảo chủ động phối hợp chặt chẽ ngay từ đầu với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan để chuẩn bị kỹ hồ sơ dự án cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội, tạo sự đồng thuận cao ngay từ quá trình thẩm tra, cho ý kiến.

Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức được giao chủ trì thực hiện, vừa tham gia, phối hợp ngay từ đầu, vừa theo dõi, đôn đốc và giám sát việc thực hiện; đồng thời, đẩy mạnh giám sát công tác ban hành văn bản quy định chi tiết, thi hành luật.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các đại biểu Quốc hội tăng cường chủ động nghiên cứu, quán triệt Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án của Đảng ủy Quốc hội và Kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; chủ động phát hiện các quy định của pháp luật có vướng mắc khi triển khai trong thực tiễn, kịp thời kiến nghị, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ; phối hợp nghiên cứu, rà soát, tổng kết, khảo sát thực tiễn khi có đề nghị.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ban Nội chính Trung ương - cơ quan được Bộ Chính trị giao theo dõi việc thực hiện - tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tham mưu cho Bộ Chính trị các nội dung về xây dựng pháp luật. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên tiếp tục nâng cao chất lượng giám sát và phản biện xã hội đối với công tác xây dựng pháp luật; tham gia có hiệu quả vào quy trình lập pháp.

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng, với tinh thần đổi mới, trách nhiệm cao của các cơ quan, tổ chức, trước hết là Chính phủ, cơ quan của Chính phủ, cơ quan của Quốc hội; sự vào cuộc quyết liệt, sự quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành; công tác xây dựng pháp luật sẽ đạt được nhiều kết quả tốt đẹp. Điều này góp phần để nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI trở thành nhiệm kỳ kiến tạo thể chế phát triển; hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước là thời điểm Việt Nam có được một hệ thống pháp luật chất lượng cao, đồng bộ, hiện đại, tiên tiến, tiệm cận các chuẩn mực và thông lệ quốc tế, phù hợp sâu sắc với thực tiễn Việt Nam.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Thí điểm chấm điểm KPI trong công tác xây dựng pháp luật

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ được giao 171/192 nhiệm vụ lập pháp. Nhấn mạnh đây là trách nhiệm rất nặng nề, đồng thời cũng là cơ hội để đổi mới thực chất công tác xây dựng pháp luật, Phó Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ xác định xây dựng pháp luật là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của từng bộ, ngành; là công cụ để tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển và nâng cao năng lực quản trị của quốc gia.

Với tinh thần đó, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, khẩn trương ban hành và tổ chức thực hiện ngay kế hoạch của Chính phủ trong việc triển khai định hướng lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Kế hoạch phải hết sức là cụ thể, chi tiết. Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ phải chủ động chuẩn bị hồ sơ chính sách, dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết theo Kết luận số 17 của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 64 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mà không chờ kế hoạch của Chính phủ thì mới triển khai thực hiện nhiệm vụ.

Chính phủ tiếp tục đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66 gắn với triển khai đồng bộ Kết luận số 09 về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật. Pháp luật phải đi trước mở đường, tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, đầu tư sản xuất kinh doanh và dứt khoát khắc phục tư duy "không quản được thì cấm", không để quy định pháp luật trở thành rào cản của sự phát triển. Mỗi chính sách trình Quốc hội phải trả lời rõ: tháo gỡ điểm nghẽn nào, khơi thông nguồn lực nào, giảm chi phí tuân thủ nào, tạo thuận lợi gì cho người dân và doanh nghiệp. Việc sửa đổi, bổ sung luật phải đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật, nhất là kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; đảm bảo đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận và dễ thực hiện. Luật phải quy định đúng tầm những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, còn những vấn đề biến động nhanh, mang tính kỹ thuật thì giao cho Chính phủ, bộ, ngành, địa phương quy định theo thẩm quyền, đi đôi với việc kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ sẽ siết chặt kỷ luật nội bộ trong công tác xây dựng pháp luật. Trong đó, kiểm soát chặt chất lượng chính sách ngay từ đầu, tổng kết thực tiễn thực chất, đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến đúng đối tượng chịu sự tác động, không làm hình thức, không né tránh vấn đề khó, không để lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm chi phối quá trình xây dựng pháp luật. Đồng thời, phát huy vai trò của Bộ Tư pháp từ khâu thẩm định đến kiểm soát chặt việc tiếp thu giải trình ý kiến thẩm định, khẳng định rõ hồ sơ đủ hay chưa đủ điều kiện để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Từ quý III năm 2026, Chính phủ sẽ triển khai thí điểm đánh giá, chấm điểm KPI trong công tác xây dựng pháp luật để đo lường tiến độ, đo lường chất lượng, xác định trách nhiệm của từng bộ, ngành và coi đây là căn cứ quan trọng để kiểm điểm, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Nhiệm vụ trọng tâm tiếp theo là đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật. Tập trung khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu ngành; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo, hoạch định chính sách và xây dựng pháp luật.

Phó Thủ tướng chỉ rõ, cần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Chính phủ và Quốc hội trong công tác lập pháp; nhất là chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội trong xây dựng chương trình lập pháp, chương trình kỳ họp; xử lý sớm những vấn đề chính sách lớn còn có ý kiến khác nhau; cùng xác định thứ tự ưu tiên, cùng kiểm soát chất lượng từ khâu đề xuất chính sách đến tổ chức thi hành.

Nhấn mạnh khối lượng công việc tới đây rất lớn, yêu cầu tạo chuyển biến về chất lượng thể chế ngày càng cấp thiết, Phó Thủ tướng khẳng định, Chính phủ sẽ chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên kiểm điểm tiến độ, kiểm soát chặt chẽ chất lượng chính sách, xử lý nghiêm tình trạng chậm nợ đọng, chuẩn bị hồ sơ không đạt yêu cầu. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan có liên quan để triển khai hiệu quả Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, tạo chuyển biến thực chất về chất lượng chính sách, chất lượng hồ sơ trình Quốc hội và hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.

Theo TTXVN