Bà Hà Thị Nga - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Báo cáo tóm tắt đề tài, ông Phạm Hồng Thanh - Trưởng Phòng Tổng hợp - Thư ký, Văn phòng Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ nhiệm đề tài cho biết, hoạt động chủ trì hiệp thương của MTTQ Việt Nam là chức năng có tính đặc thù, thể hiện trực tiếp vị trí, vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận trong hệ thống chính trị nước ta. Đây không chỉ là một quy trình tổ chức hoặc một kỹ thuật phối hợp, mà là phương thức thực hành dân chủ, điều hòa lợi ích, tập hợp trí tuệ và tạo sự thống nhất ý chí, hành động trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, đề tài đã tiếp cận vấn đề và làm rõ một cách hệ thống, toàn diện cơ sở lý luận, thực tiễn về vai trò của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong chủ trì hiệp thương thực hiện Chương trình hành động của Mặt trận; trên cơ sở đó đánh giá đúng thực trạng, xác định những vấn đề đặt ra trong bối cảnh mới, đề xuất hệ giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao, đổi mới và hoàn thiện vai trò chủ trì hiệp thương của Mặt trận, đáp ứng yêu cầu công tác trong giai đoạn hiện nay.

Ông Phạm Hồng Thanh - Trưởng Phòng Tổng hợp - Thư ký, Văn phòng Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ nhiệm đề tài phát biểu

Về mặt lý luận, đề tài góp phần làm rõ khái niệm, đặc trưng, nguyên tắc, nội dung và điều kiện bảo đảm của vai trò chủ trì hiệp thương trong thực hiện Chương trình hành động. Đề tài cũng xác định Chương trình hành động là thiết chế điều phối liên minh chính trị - xã hội và là cơ sở chính trị của hoạt động hiệp thương trong hệ thống Mặt trận.

Theo ông Phạm Hồng Thanh, về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cho thấy trong thời gian qua hoạt động chủ trì hiệp thương của MTTQ Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực. Quy trình hiệp thương từng bước được chuẩn hóa hơn; nội dung Chương trình hành động ngày càng gắn với nhiệm vụ chính trị và nhu cầu thực tiễn; cơ chế phối hợp giữa Mặt trận với các tổ chức thành viên được quan tâm; hoạt động đối thoại, giám sát, phản biện xã hội góp phần tạo đồng thuận và phản ánh ý kiến Nhân dân. Tuy nhiên, đề tài cũng chỉ ra những hạn chế về thể chế, phương thức tổ chức, tính thực chất, cơ chế theo dõi sau hiệp thương, tiêu chí đánh giá, năng lực cán bộ và nguồn lực bảo đảm.

Ông Nguyễn Văn Pha, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam - Phản biện 1 phát biểu

Phân tích bối cảnh mới, ông Phạm Hồng Thanh cho rằng, hoạt động chủ trì hiệp thương trong giai đoạn 2026 - 2031 sẽ chịu tác động trực tiếp của yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị, chuyển đổi số, đa dạng hóa lợi ích xã hội, nâng cao dân chủ, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Vì vậy, nâng cao hiệu quả chủ trì hiệp thương không chỉ là yêu cầu đổi mới nội tại của hệ thống Mặt trận, mà còn là đòi hỏi khách quan của tiến trình phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, xây dựng đồng thuận xã hội và triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đề tài đã nêu ra 7 giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả chủ trì hiệp thương, bao gồm:

Giải pháp hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp. Đây là giải pháp nền tảng nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất và khả thi cho hoạt động chủ trì hiệp thương; Cần chuẩn hóa quy trình hiệp thương theo ba giai đoạn: chuẩn bị, tổ chức và theo dõi thực hiện.

Giải pháp đổi mới phương thức tổ chức hiệp thương. Đây là giải pháp đột phá nhằm làm cho hiệp thương trở thành quá trình dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại và dựa trên bằng chứng. Cần mở rộng hình thức tham vấn trước hiệp thương, trong đó có tọa đàm chuyên đề, hội thảo chuyên gia, khảo sát xã hội học, lấy ý kiến trực tuyến, đối thoại với nhóm chịu tác động, tham vấn cộng đồng và tổng hợp ý kiến từ cơ sở. Sau hiệp thương, cần chuyển kết luận thành kế hoạch hành động cụ thể. Mỗi nội dung thống nhất cần gắn với chủ thể phụ trách chịu trách nhiệm, chủ thể phối hợp, thời hạn, chỉ số kết quả và cơ chế báo cáo.

Giải pháp tiếp theo là nâng cao chất lượng, năng lực của đội ngũ cán bộ; chuyển đổi số và quản trị dữ liệu hiệp thương; tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá.

Nhóm nghiên cứu cũng đưa ra giải pháp nhằm bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng và phối hợp của Nhà nước; bảo đảm điều kiện thực hiện như kinh phí, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, nền tảng dữ liệu, tài liệu nghiệp vụ, đội ngũ cán bộ và cơ chế phối hợp liên thông…

TS. Tạ Văn Sỹ - phản biện 2 phát biểu tại Hội nghị

Tại Hội nghị, các chuyên gia, nhà khoa học đã thảo luận, đóng góp ý kiến vào nội dung Đề tài. Đa số các đại biểu đánh giá Đề tài đã hoàn thành mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề ra, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học và luận cứ thực tiễn cho việc tiếp tục đổi mới, hoàn thiện cơ chế chủ trì hiệp thương của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong thực hiện Chương trình hành động. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho công tác chỉ đạo, hướng dẫn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, xây dựng chương trình hành động và tổ chức sơ kết, tổng kết thực tiễn về công tác hiệp thương của hệ thống Mặt trận trong nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những năm tiếp theo.

Bà Hà Thị Nga - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam tặng hoa chúc mừng nhóm đề tài

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho biết, hiện nay khi các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã trực thuộc MTTQ Việt Nam, vai trò hiệp thương của Mặt trận cần phải được khẳng định và phát huy mạnh mẽ, thực chất hơn bao giờ hết. Chính vì vậy, Đề tài có ý nghĩa quan trọng, có tính thiết thực cao, phục vụ cho hoạt động của MTTQ Việt Nam. Đề tài góp phần phát huy vai trò của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong chủ trì hiệp thương triển khai Chương trình hành động của MTTQ Việt Nam, một trong những yếu tố cốt lõi để khẳng định vai trò của Mặt trận trong giai đoạn hiện nay.

Đánh giá cao tinh thần làm việc chủ động, tích cực, nghiêm túc và trách nhiệm của Ban chủ nhiệm đề tài, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga khẳng định, sản phẩm của Đề tài sẽ là tài liệu quan trọng phục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thống nhất hành động của Mặt trận trong nhiệm kỳ mới - một nhiệm kỳ hứa hẹn có nhiều sự đổi mới đặc biệt.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị, Ban chủ nhiệm đề tài tiếp thu nghiêm túc, trách nhiệm các ý kiến góp ý của các chuyên gia, nhà nghiên cứu để tiếp thu, hoàn thiện Đề tài một cách đầy đủ nhất, từ đó thu được những sản phẩm có chất lượng và tính khoa học cao, thực sự là nguồn tài liệu quan trọng phục vụ cho hoạt động của Ủy ban MTTQ các cấp trong thời gian tới.

Hương Diệp