Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PV

Gắn thực hiện dân chủ với xây dựng chính quyền phục vụ

Báo cáo với Đoàn giám sát, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Xuân Lưỡng cho biết, thành phố xác định thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với xây dựng chính quyền phục vụ, chính quyền số, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và trách nhiệm của người đứng đầu.

Đáng chú ý, việc thực hiện dân chủ được triển khai gắn với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hà Nội còn 126 xã, phường, giảm khoảng 76% số đơn vị cấp xã trước đây. Mô hình mới tăng phân cấp, phân quyền, đưa chính quyền gần dân hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về công khai, minh bạch, lấy ý kiến, đối thoại và giải trình.

Đến nay, 126/126 xã, phường đã ban hành quy chế làm việc, công khai thông tin liên hệ và các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân.

Cấp xã thực hiện 929 nhiệm vụ, trong đó 143 nhiệm vụ được phân cấp và 18 nhiệm vụ được ủy quyền từ thành phố. Thành phố cũng đã bố trí, điều chuyển 111 cán bộ, công chức, viên chức về hỗ trợ cấp xã ở một số lĩnh vực, bảo đảm hoạt động của chính quyền cơ sở cơ bản thông suốt.

Trong cải cách hành chính, 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 97%, số hóa hồ sơ trên 98%; 100% thủ tục hành chính được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Từ ngày 1/7/2025 đến 31-5-2026, cấp xã đã giải quyết hơn 2,06 triệu hồ sơ, tỷ lệ người dân đánh giá “rất hài lòng” và “hài lòng” đạt 99,20%.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: PV

Việc thực hiện dân chủ còn được thể hiện qua hoạt động giám sát của cộng đồng. Năm 2025, Ban Thanh tra nhân dân giám sát 1.792 vụ việc, kiến nghị xử lý 78 vụ việc, trong đó 68 vụ việc đã được xem xét, giải quyết. Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng giám sát 1.192 dự án, phát hiện 38 trường hợp vi phạm, 23 trường hợp đã được xử lý.

Về trách nhiệm người đứng đầu, từ ngày 1/7/2025 đến 31-5-2026, toàn thành phố có 69.712 lượt tiếp công dân; cấp xã có 63.245 lượt, trong đó chủ tịch UBND xã, phường trực tiếp tiếp 55.347 lượt.

Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn thành phố đã có chuyển biến, ngày càng gắn với cải cách hành chính, chuyển đổi số, kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm người đứng đầu. Tuy nhiên, một số nơi việc công khai, lấy ý kiến còn mang tính thủ tục; năng lực giám sát ở cơ sở chưa đồng đều, trong khi khối lượng công việc của cấp xã tăng sau sắp xếp.

Thông tin thêm, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa khẳng định, việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu ngày càng được đề cao, nhất là trong điều kiện chuyển từ mô hình chính quyền 3 cấp sang 2 cấp.

MTTQ thành phố tiếp tục phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội; đẩy mạnh các mô hình gắn với chuyển đổi số như iHanoi, đối thoại giữa người đứng đầu với nhân dân và Hội nghị đại biểu nhân dân; đồng thời rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân.

Tại hội nghị, các đại biểu trao đổi, làm rõ nhiều nội dung về thực hiện dân chủ trong doanh nghiệp, tích hợp và lan tỏa các mô hình iHanoi, chuyển đổi số cộng đồng, dịch vụ công lưu động; lấy ý kiến nhân dân về sắp xếp, đặt tên thôn, tổ dân phố mới. Thành viên Đoàn giám sát đề nghị thành phố thông tin kịp thời về các dự án trọng điểm cũng như những vấn đề dân sinh để người dân nắm được.

Nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Đỗ Anh Tuấn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PV

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực, kết quả Hà Nội đạt được, nhất là việc gắn thực hiện dân chủ ở cơ sở với cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp và phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội.

Theo bà Hà Thị Nga, trách nhiệm giải trình của một số người đứng đầu ở địa phương, xã, phường cần phải nâng cao hơn nữa và việc tiếp nhận và xử lý phản hồi ý kiến của nhân dân cũng cần được quan tâm.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị thành phố tiếp tục nâng cao tính thực chất trong công khai, lấy ý kiến, tiếp nhận và phản hồi ý kiến nhân dân; bảo đảm quy trình từ cung cấp thông tin, tiếp nhận ý kiến, đối thoại đến tiếp thu, giải trình được thực hiện đầy đủ, khép kín, nhất là với những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Các đại biểu phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: PV

Cùng với đó, Hà Nội tiếp tục củng cố năng lực thực hiện dân chủ và giám sát ở cơ sở; quan tâm kiện toàn đội ngũ, cơ sở vật chất tại các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp; hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, công cụ phục vụ thực hiện dân chủ trên môi trường số. Đối với các vụ việc phức tạp, tồn đọng, cần tập trung rà soát, giải quyết dứt điểm, thấu tình đạt lý, hạn chế phát sinh điểm nóng, củng cố niềm tin và đồng thuận của nhân dân.

"Thành phố phát huy, nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả; tăng cường phối hợp giữa chính quyền với MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong giám sát, phản biện xã hội, nắm bắt tình hình nhân dân, đối thoại và xử lý phản ánh, kiến nghị từ cơ sở" - Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị.

Tuệ Phương