Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trình bày chuyên đề tại Hội nghị.

Chuyên đề tập trung làm rõ vai trò, ý nghĩa và những thành công cơ bản của Đại hội XIV; cách tiếp cận mới và những đổi mới trong xây dựng văn kiện Đại hội; những vấn đề cốt lõi trong Văn kiện Đại hội XIV; đồng thời nêu lên một số yêu cầu căn bản trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong thời gian tới.

Đại hội XIV – dấu mốc lịch sử mở ra kỷ nguyên phát triển mới

Trong chuyên đề, đồng chí Trịnh Văn Quyết khẳng định, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc lịch sử đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây không chỉ là một kỳ Đại hội tổng kết nhiệm kỳ hay xác định mục tiêu 5 năm, mà là Đại hội định hình tư duy phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới và kiến tạo nền tảng thể chế cho cả một chặng đường dài của dân tộc đến giữa thế kỷ XXI. Đại hội XIV thực sự là Đại hội của bước ngoặt phát triển, của tầm nhìn chiến lược và của khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đại hội XIV đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn “bứt phá phát triển”. “Bứt phá” ở đây không chỉ là tăng trưởng nhanh hơn về số lượng, mà là chuyển đổi căn bản về chất lượng phát triển, thể hiện ở những yêu cầu: Đổi mới mô hình phát triển; thay đổi động lực tăng trưởng; nâng cao năng lực quản trị quốc gia; tạo thế và lực mới cho đất nước.

Đó là bước chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ sang dựa vào tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từ “theo kịp” sang “vươn lên cạnh tranh”; từ “ổn định để phát triển” sang tư duy biện chứng “phát triển để ổn định, ổn định để phát triển bền vững và cải thiện đời sống Nhân dân”.

Có thể nói, Đại hội XIV mở ra một tầm mức phát triển mới của đất nước - tầm mức phát triển dựa trên động lực nội sinh và năng lực sáng tạo của dân tộc.

Đại hội của tầm nhìn chiến lược dài hạn

Một trong những điểm nổi bật của Đại hội XIV là tầm nhìn chiến lược dài hạn, vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ.

Đại hội xác lập rõ các mục tiêu chiến lược: Đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; Đến năm 2045 là nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Những mục tiêu ấy không chỉ là những chỉ tiêu kinh tế thuần túy, mà là sự kết tinh của khát vọng phát triển dân tộc, là lời cam kết chính trị của Đảng trước Nhân dân và trước lịch sử.

Điều quan trọng hơn là, để hiện thực hóa các mục tiêu ấy, Đại hội không dừng ở mong muốn hay khẩu hiệu, mà đồng thời thiết kế hệ giải pháp đồng bộ: Tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển; đột phá khoa học - công nghệ; phát triển kinh tế tư nhân; nâng tầm giáo dục và nguồn nhân lực; khơi dậy sức mạnh văn hóa - con người; mở rộng không gian đối ngoại và tự chủ chiến lược.

Chính sự gắn kết giữa tầm nhìn - mục tiêu - giải pháp - tổ chức thực hiện đã tạo nên chiều sâu chiến lược và tính khả thi cho đường lối phát triển.

Có thể khái quát một số thành công cơ bản của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng trên ba phương diện: Thành công về tư duy và nhận thức lý luận; thành công về định hướng chiến lược và thiết kế chính sách; thành công về khơi dậy niềm tin và khát vọng phát triển dân tộc.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết nêu rõ, từ sự phân tích các yếu tố cho thấy, Đại hội XIV không chỉ là một sự kiện chính trị thông thường, mà là dấu mốc lịch sử mở ra kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, của dân tộc, kỷ nguyên bứt phá, sáng tạo và tự chủ. Vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giầu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Đổi mới cách tiếp cận và phương pháp xây dựng văn kiện Đại hội

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, Đại hội XIV thể hiện sự đổi mới, sáng tạo trong phương thức tư duy và phương pháp lãnh đạo, cầm quyền của Đảng được phản ánh ngay từ cách xây dựng văn kiện. Bởi lẽ, trong điều kiện Đảng cầm quyền, văn kiện Đại hội không chỉ là tài liệu chính trị, mà chính là “bản thiết kế chiến lược”, công cụ lãnh đạo tối cao của Đảng đối với toàn xã hội. Đổi mới văn kiện thực chất là đổi mới phương thức lãnh đạo và cầm quyền của Đảng. Văn kiện không còn là “báo cáo tổng hợp” mà trở thành “bản đồ chiến lược” định hướng cho cả hệ thống chính trị vận hành trong một thời gian dài.

Một bước đột phá có ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc là tích hợp ba báo cáo lớn thành một Báo cáo chính trị thống nhất. Sự đổi mới này phản ánh nhận thức mới: Trong điều kiện phát triển hiện đại, chính trị không thể tách rời kinh tế, kinh tế không thể tách rời văn hóa - xã hội, sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước không thể tách rời xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, việc tích hợp văn kiện chính là tích hợp tư duy, tích hợp nhận thức, tích hợp hành động. Đây chính là một biểu hiện của phong cách lãnh đạo mới, khoa học, hiện đại, chuyên nghiệp hơn của Đảng cầm quyền.

Chuyên đề cũng nhấn mạnh bước chuyển từ “nghị quyết định hướng” sang “nghị quyết hành động”, gắn mục tiêu với giải pháp, trách nhiệm và lộ trình thực hiện, thể hiện tinh thần " nói đi đôi với làm", nâng cao hiệu quả lãnh đạo và cầm quyền của Đảng trong điều kiện mới. 

Đổi mới công tác xây dựng văn kiện Đại hội XIV không chỉ là đổi mới hình thức trình bày, mà là một biểu hiện cụ thể của đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới đảm bảo thiết thực hơn, hành động hơn và hiệu quả hơn. Do đó, hiểu được cách tiếp cận mới và những đổi mới trong xây dựng văn kiện là cơ sở phương pháp luận đầu tiên, quan trọng để chúng ta hiểu sâu sắc, đầy đủ nội dung của văn kiện, xác định đúng và trúng yêu cầu, phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện thành công đường lối, chủ trương mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Những vấn đề cốt lõi trong Văn kiện Đại hội XIV

Đồng chí Trịnh Văn Quyết phân tích sâu sắc những vấn đề cốt lõi trong Văn kiện Đại hội XIV, trong đó nổi bật là việc bổ sung và phát triển “lý luận về đường lối đổi mới” như một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là kết tinh của 40 năm đổi mới, khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là phù hợp với quy luật phát triển và điều kiện lịch sử cụ thể của dân tộc.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, việc bổ sung và phát triển “lý luận về đường lối đổi mới”, bước trưởng thành mới về tư duy lý luận của Đảng. “Một trong những điểm mới có ý nghĩa lịch sử của Đại hội XIV là việc bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” như một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Điều này thể hiện một chân lý sâu sắc: Đảng ta không giáo điều, không dập khuôn, mà luôn biết tổng kết thực tiễn để phát triển lý luận, dùng lý luận soi đường cho thực tiễn. Đây chính là những bài học quý của 40 năm đổi mới mà vừa qua chúng ta đã tổng kết” - đồng chí nêu rõ.

Việc bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” vừa củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, vừa tăng cường niềm tin khoa học vào con đường đã lựa chọn, vừa tạo cơ sở lý luận vững chắc cho hoạch định chính sách trong giai đoạn mới. Đây chính là biểu hiện sinh động của bản lĩnh trí tuệ và năng lực tự đổi mới của một Đảng cầm quyền cách mạng. Lý luận về đường lối đổi mới sẽ cùng với chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trở thành ngọn đèn soi sáng con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta trong kỷ nguyên phát triển mới.

Lần đầu tiên, tư duy “tự chủ chiến lược” được nhấn mạnh, thể hiện bước phát triển mới trong nhận thức về vị thế và vai trò của Việt Nam trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Tự chủ chiến lược không có nghĩa là khép kín, mà là: mở cửa chủ động, hội nhập sâu rộng, nhưng không đánh mất lợi ích quốc gia, dân tộc. Chính tư duy này đã tạo ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho đất nước trong kỷ nguyên toàn cầu hóa mới.

Văn kiện cũng xác định hoàn thiện thể chế phát triển là khâu đột phá chiến lược mang tính quyết định; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu của tăng trưởng; văn hóa, con người, giáo dục và đào tạo là nền tảng và sức mạnh nội sinh; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, tư duy về quốc phòng, an ninh và đối ngoại được nâng lên tầm cao mới, gắn chặt giữa bảo vệ vững chắc Tổ quốc với mở rộng không gian phát triển, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển chung của khu vực và thế giới.

Yêu cầu trong triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV

Từ những nội dung cốt lõi của Văn kiện, chuyên đề nhấn mạnh yêu cầu then chốt trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV là thống nhất cao về nhận thức, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển của toàn dân tộc. Việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng cần được tiến hành nhanh chóng, đầy đủ và đồng bộ, coi đây là khâu đột phá trong tổ chức thực hiện.

Triển khai Nghị quyết đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức thực hiện theo tư duy quản trị hiện đại, lấy kết quả và hiệu quả thực chất làm thước đo; đồng thời coi trọng vai trò quyết định của đội ngũ cán bộ, đề cao trách nhiệm nêu gương, kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống chính trị.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết khẳng định, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV đòi hỏi một tinh thần mới, nhanh hơn, quyết liệt hơn, sáng tạo hơn, hiệu quả hơn. Không chấp nhận trì trệ, né tránh trách nhiệm, nói nhiều làm ít. Mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi địa phương phải tự hỏi "Mình đã làm gì cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu Đại hội?", bởi thành công của Đại hội không được đo bằng lời nói, mà được đo bằng sự tăng trưởng của nền kinh tế, chất lượng sống của Nhân dân, niềm tin xã hội, và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể nói một cách khái quát, cô đọng như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã tổng kết trong Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV: “Khi thống nhất cao về tư tưởng; quyết liệt trong hành động; nghiêm minh trong kỷ luật; Nhân dân thật sự là trung tâm, nhất định chúng ta sẽ biến khát vọng thành hiện thực; đưa đất nước tiến mạnh, tiến vững chắc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tiến lên chủ nghĩa xã hội”./.

Theo Cổng TTĐT Đảng Cộng sản