Phát huy vai trò giám sát của nhân dân trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII

(Mặt trận) - Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đã đề ra 4 nhóm giải pháp để khắc phục và ngăn chặn 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, trong đó, phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội, của nhân dân, báo chí và công luận trong đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên là một giải pháp rất quan trọng.

Hội nghị phản biện xã hội nội dung dự thảo Đề án và Nghị quyết của Tỉnh ủy về nâng cao thu nhập và đời sống nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2030

Phản biện dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển du lịch

Hội nghị Lấy ý kiến về Dự thảo Thông báo công tác Mặt trận tham gia xây dựng chính quyền năm 2019

  Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Lê Bá Trình, Trưởng đoàn công tác của Ban Chỉ đạo Chương trình phối hợp giám sát về KN&CN Trung ương, giám sát về phát triển khoa học - công nghệ và Luật KHCN tại tỉnh Nghệ An.

Mục tiêu, lý tưởng của Đảng ta là: “Đảng không có lợi ích nào khác ngoài việc phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân... Toàn bộ hoạt động của Đảng phải xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân. Quan liêu, tham nhũng, xa rời nhân dân sẽ dẫn đến những tổn thất khôn lường đối với vận mệnh của đất nước, của chế độ xã hội chủ nghĩa và của Đảng”1. Mục tiêu, lý tưởng đó của Đảng được cụ thể hóa qua chủ trương, đường lối cách mạng mà Đảng lãnh đạo; qua kết quả hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên được nhân dân thừa nhận, đánh giá trên cả hai mặt ưu điểm và khuyết điểm. Nhân dân là tai mắt, là sự đánh giá công bằng nhất người phục vụ quyền lợi của mình.

Để sửa chữa sai lầm, khuyết điểm của Đảng, từ tháng 10/1947, trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dựa vào ý kiến của dân chúng mà sửa chữa cán bộ và tổ chức của ta”2.  Đặc biệt, trong công tác xây dựng Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Xây dựng về tư tưởng, về chính trị, về tổ chức, đó là đường lối xây dựng Đảng. Đó không những là công việc của Đảng và của đảng viên mà cũng là của toàn dân... Đảng viên thì phải dựa vào nhân dân mà xây dựng Đảng"3.

Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII đã chỉ ra các nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Trong đó nguyên nhân chủ quan về mối quan hệ giữa tổ chức đảng và đảng viên với nhân dân, về phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng được nêu cụ thể là: “Việc phát huy vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan truyền thông và nhân dân trong đấu tranh, ngăn chặn suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên còn hạn chế, hiệu quả chưa cao”4. Sự hạn chế biểu hiện ở một số mặt sau:

Trong không ít tổ chức, cấp ủy đảng có những vụ việc tiêu cực được quần chúng nhân dân nêu lên nhưng không được ngăn chặn, xử lý kịp thời hoặc giải quyết không hợp tình, hợp lý, thậm chí còn có hiện tượng bao che. Cũng không ít cấp ủy, tổ chức đảng trong các cơ quan, đơn vị, việc tổ chức để quần chúng tham gia góp ý kiến cho đảng viên, tổ chức, cấp ủy đảng còn mang tính hình thức, nhận xét, góp ý chung chung hoặc chỉ một chiều ca ngợi vì ngại va chạm, trong khi đó bên trong ngày càng xuất hiện mầm mống mất dân chủ, cục bộ, bè phái... dễ dẫn đến tình trạng mất đoàn kết nội bộ.

Một bộ phận quần chúng nhân dân không tin tưởng vào việc tiếp nhận, xử lý ý kiến, kiến nghị của mình đối với tổ chức, cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể nên dẫn đến khiếu kiện đông người, vượt cấp và kéo dài, nhất là trong lĩnh vực quản lý đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng, thu hồi, sử dụng đất. Bên cạnh đó cũng còn không ít vụ việc khiếu kiện vượt cấp hoặc viết đơn thư tố cáo tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên nhưng giấu tên, gây ra nhiều luồng dư luận trái chiều, đúng sai không rõ trong xã hội nhưng không được giải quyết triệt để. Cả hai mặt tiêu cực này đều do việc lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền; công tác tuyên truyền, vận động, giám sát của Mặt trận và các đoàn thể chưa tốt. Cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền thì thiếu khách quan hoặc bị các “nhóm lợi ích” thao túng trong việc xử lý vụ việc, không bảo vệ người dũng cảm đấu tranh, phê bình, tố cáo đúng hoặc chưa có giải pháp mạnh mẽ, giải quyết dứt điểm những vụ việc khiếu kiện, góp ý phê bình xuất phát từ những động cơ tiêu cực, bị kẻ xấu lợi dụng; Mặt trận và đoàn thể thì chưa làm tốt vai trò là chỗ dựa để quần chúng nhân dân thực hiện phê bình, góp ý và giám sát cán bộ, đảng viên hoặc chưa tuyên truyền, giải thích, đấu tranh để những người khiếu kiện, viết đơn thư tố cáo chưa đúng hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình theo quy định của pháp luật.

Để nhân dân thực hiện tốt vai trò giám sát của mình trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII), cần thực hiện các giải pháp sau đây:

Thứ nhất, các tổ chức, cấp ủy đảng và hệ thống chính trị phải làm tốt công tác tư tưởng để nhân dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và tính cấp bách của nhiệm vụ tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay; tính quyết liệt của việc ngăn chặn, đẩy lùi 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ theo quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp mà Nghị quyết Trung ương 4 đã nêu, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Nhân dân giúp xây dựng Đảng bằng cách: hiểu rõ Đảng, ủng hộ Đảng, hưởng ứng những lời kêu gọi của Đảng, ra sức cho Đảng rõ tình hình trong nhân dân, đối với công tác của Đảng thì thật thà phê bình và nêu ý kiến của mình”5 để quần chúng nhân dân tin tưởng và thực hiện việc phê bình, góp ý kiến xây dựng Đảng với tất cả tấm lòng, trách nhiệm của mình.

Một yêu cầu quan trọng trong giải pháp này là muốn nhân dân tin vào Đảng và nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay thì cấp ủy, tổ chức đảng phải thực sự khắc phục cho được những suy thoái trong tổ chức, cấp ủy của mình đã được chỉ ra. Các tổ chức, cấp ủy đảng cần thẳng thắn nhìn nhận những kết quả đạt được, rút ra những bài học thất bại trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” để có biện pháp đúng đắn, khả thi trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 lần này. Mỗi tổ chức, cấp ủy đảng, chính quyền phải chỉ ra được những vấn đề, vụ việc cụ thể mà cá nhân, tập thể đã vi phạm hoặc có biểu hiện vi phạm cùng với phương pháp xử lý, khắc phục, sửa chữa cụ thể, không đánh giá chung chung, mơ hồ, không rõ địa chỉ. Không làm được điều đó thì ngay trong tổ chức, cấp ủy đảng sẽ nảy sinh tình trạng: Với những sai phạm, khuyết điểm theo đánh giá của tổ chức, cấp ủy đảng thì cán bộ, đảng viên nào cũng thấy có mình ở trong đó nhưng không ai thấy được trách nhiệm của mình ở đâu, đặc biệt là trách nhiệm cá nhân người đứng đầu, tất cả đều là do tập thể.

Thứ hai, tạo cơ chế thực sự để nhân dân thực hiện quyền giám sát.

Xây dựng và hoàn thiện các văn bản pháp luật để nhân dân thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đoàn thể của mình giám sát hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị, cụ thể là xây dựng Luật Giám sát và Luật Phản biện xã hội trên cơ sở Chương V: Về hoạt động giám sát; Chương VI: Về hoạt động phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (năm 2015); Quyết định số 217- QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị Về quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội và Quyết định số 218-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị quy định về việc Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.

Trong mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và chính quyền các cấp cần xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện: “Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp phải thực hiện nghiêm túc việc tiếp dân định kỳ hoặc đột xuất để tiếp nhận thông tin, lắng nghe, đối thoại trực tiếp và xử lý những phản ánh, kiến nghị của nhân dân, nhất là những biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên”6 trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, có sơ, tổng kết, điều chỉnh, bổ sung giải pháp phù hợp với tình hình, nhiệm vụ của địa phương, đơn vị và coi đó là một trong những tiêu chí đánh giá hiệu quả lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền mỗi cấp.

Thứ ba, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII được ban hành tại Hội nghị lần thứ 6 Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII, trong đó việc tổ chức để nhân dân thực hiện giám sát và đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái chính trị, đạo đức, lối sống và “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ bằng các hình thức:

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp thực hiện nghiêm túc định kỳ và đột xuất tổ chức việc tiếp nhận, tổng hợp thông tin, ý kiến của nhân dân phản ánh, kiến nghị về những nội dung liên quan đến suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên để kiến nghị các cơ quan chức năng xử lý và thông tin kết quả thực hiện cho nhân dân biết.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp thật tốt, có hiệu quả với báo chí trong việc giám sát, đấu tranh ngăn chặn quan liêu, tham nhũng, lãng phí, những biểu hiện về suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong cán bộ, đảng viên. Triển khai có hiệu quả Giải báo chí toàn quốc "Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí".

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên phối hợp triển khai giám sát hoạt động của các cơ quan chức năng trên cơ sở các nội dung đã thống nhất với Chính phủ về hoạt động giám sát giai đoạn 2016 - 2020, từ các nhu cầu mới của thực tiễn năm 2016 - 2017 và tình hình thực tiễn ở các địa phương.

Thứ tư, đẩy mạnh thực hiện dân chủ hóa đời sống xã hội bằng việc xây dựng và thực hiện Luật về dân chủ cơ sở trên cơ sở những kết quả đạt được sau khi tổng kết Pháp lệnh Dân chủ cơ sở để vừa đẩy lùi, ngăn chặn tình trạng “lợi ích nhóm”, vừa bảo đảm tính công khai, minh bạch, công bằng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong quá trình xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước (ngoại trừ những điều thuộc phạm vi an ninh - quốc phòng, bí mật quốc gia). Đồng thời thực hiện ngay việc “Xây dựng và thực hiện Quy định về việc lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân đối với cơ quan, cán bộ, công chức trực tiếp giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp; có hình thức xử lý đối với những tổ chức, cá nhân có chỉ số hài lòng thấp”.7

Thứ năm, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận và các đoàn thể nhân dân. Bộ Chính trị sớm ban hành cơ chế thực hiện “Đảng vừa là thành viên, vừa là người lãnh đạo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” để khắc phục tình trạng các tổ chức đảng và lãnh đạo cấp uỷ đảng mới chỉ thể hiện rõ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận, còn vai trò thành viên thì chưa rõ, chưa được quần chúng nhân dân tin tưởng, gắn bó như mong đợi.

Thực hiện tốt vai trò giám sát của nhân dân trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII của Đảng nhất định sẽ nâng cao sự vững mạnh của các tổ chức, cấp ủy đảng, củng cố sự liên hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung và phát triển năm 2011).

2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. CTQG, H. 2002, t.5, tr.297.

3, 5. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. CTQG, H. 2002, t.7, tr.235.

4, 6, 7. Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30/10/2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

TS. Lê Bá Trình

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Đồng chí Trần Thanh Mẫn Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam
Xem thêm
Gửi ban biên tập

Danh sách các mặt trận toàn quốc:

UBMTTQ tỉnh Hà Giang UBMTTQ tỉnh Tuyên Quang UBMTTQ tỉnh Cao Bằng UBMTTQ tỉnh Bắc Kạn UBMTTQ tỉnh Thái Nguyên UBMTTQ tỉnh Lạng Sơn UBMTTQ tỉnh Bắc Giang UBMTTQ tỉnh Bắc Ninh UBMTTQ tỉnh Hải Dương UBMTTQ thành phố Hải Phòng UBMTTQ tỉnh Hưng Yên UBMTTQ tỉnh Nam Định UBMTTQ tỉnh Thái Bình UBMTTQ tỉnh Vĩnh Phúc UBMTTQ tỉnh Ninh Bình UBMTTQ tỉnh Thanh Hóa UBMTTQ tỉnh Nghệ An UBMTTQ tỉnh Hà Tĩnh UBMTTQ tỉnh Quảng Bình UBMTTQ tỉnh Thừa Thiên - Huế UBMTTQ thành phố Đà Nẵng UBMTTQ tỉnh Quảng Nam UBMTTQ tỉnh Quảng Ngãi UBMTTQ tỉnh Bình Định UBMTTQ tỉnh Phú Yên UBMTTQ tỉnh Khánh Hòa UBMTTQ tỉnh Bình Thuận UBMTTQ tỉnh Kon Tum UBMTTQ tỉnh Gia Lai UBMTTQ tỉnh Đắk Lắk UBMTTQ tỉnh Đắk Nông UBMTTQ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu UBMTTQ tỉnh Bình Dương UBMTTQ tỉnh Bình Phước UBMTTQ tỉnh Tây Ninh UBMTTQ tỉnh An Giang UBMTTQ tỉnh Cà Mau UBMTTQ tỉnh Sóc Trăng UBMTTQ tỉnh Tiền Giang UBMTTQ tỉnh Kiên Giang UBMTTQ tỉnh Đồng Tháp UBMTTQ thành phố Cần Thơ UBMTTQ tỉnh Trà Vinh UBMTTQ tỉnh Vĩnh Long UBMTTQ tỉnh Điện Biên UBMTTQ tỉnh Lai Châu UBMTTQ tỉnh Lào Cai UBMTTQ tỉnh Sơn La UBMTTQ tỉnh Yên Bái UBMTTQ tỉnh Phú Thọ UBMTTQ tỉnh Đồng Nai UBMTTQ thành phố Hà Nội UBMTTQ thành phố Hồ Chí Minh UBMTTQ tỉnh Lâm Đồng UBMTTQ tỉnh Hà Nam UBMTTQ tỉnh Ninh Thuận UBMTTQ tỉnh Quảng Ninh UBMTTQ tỉnh Quảng Trị
Tìm kiếm văn bản